Wat is smart charging?
Elektrisch laden voelt voor veel mensen nog vrij simpel: stekker erin, laadpas erlangs en de auto laadt zo snel mogelijk op. Maar achter de schermen gebeurt er steeds meer. Ons stroomnet raakt voller, er komen snel meer elektrische auto’s bij en op sommige momenten van de dag staat alles tegelijk “aan”. Daarom wordt laden slimmer, en dat noemen we smart charging. In deze blog leggen we uit wat smart charging is, hoe het werkt in de praktijk en waarom het belangrijk is.
Wat is smart charging?
Smart charging betekent dat een laadpunt of laadsysteem slim omgaat met laadtijdstip en laadsnelheid. Je auto krijgt niet automatisch continu het maximale vermogen zodra je inprikt, maar het laden wordt afgestemd op bijvoorbeeld:
- hoeveel vermogen er op een locatie beschikbaar is
- hoeveel auto’s er tegelijk laden
- en soms ook op drukte op het stroomnet of energieprijzen
Het grote verschil met ‘gewoon laden’ is dat er sturing achter zit. Bij normaal laden wordt er niet gekeken naar piekuren, buren of andere gebruikers: de laadpaal levert wat hij kan, totdat jij de stekker eruit haalt. Bij smart charging worden slimme technieken gebruikt om dezelfde beschikbare stroom beter te verdelen over alles wat stroom nodig heeft.
Belangrijk: smart charging gaat dus níet over minder recht op laden, maar over slimmer verdelen. Het doel is dat iedereen kan laden wat nodig is, zonder het stroomnet onnodig te belasten.
Hoe werkt smart charging?
In de basis werkt smart charging zo: de laadpalen op een locatie zijn gekoppeld aan een slim platform. Dat platform ziet hoeveel vermogen er totaal beschikbaar is en hoeveel auto’s er op dat moment zijn ingeplugd. Op basis daarvan bepaalt het systeem hoeveel stroom iedere auto op welk moment krijgt.
Stel dat er op het parkeerplein in de woonwijk tien laadpalen staan, of dat een bedrijf in de buurt een rij van vijf palen langs het pand heeft, maar de aansluiting maar een deel van het maximale vermogen tegelijk aankan. Zonder smart charging lopen de eerste auto’s voluit te laden en is er voor de rest weinig over. Met smart charging wordt het beschikbare vermogen verdeeld: alle auto’s laden wat rustiger maar wél allemaal, of de auto die bijna leeg is krijgt tijdelijk wat voorrang, terwijl een auto die al bijna vol is iets wordt afgeremd. Ze noemen deze manier van smart charging ‘dynamic load balancing’.
Smart charging kan ook betekenen dat laden automatisch wordt verschoven naar rustigere uren. Je plugt ’s avonds in, geeft eventueel een vertrektijd door en het systeem zorgt dat je batterij op tijd op het gewenste niveau is. In de drukste uren kan het laden dan wat langzamer gaan, om later op de avond of ’s nachts versneld bij te trekken.
Waarom is smart charging belangrijk?
Voor het stroomnet
Ons stroomnet is niet ontworpen met miljoenen elektrische auto’s in gedachten. Als iedereen tegelijk maximaal gaat laden (vaak precies rond etenstijd) ontstaan er flinke pieken in de vraag naar elektriciteit. Smart charging helpt die pieken af te vlakken door het laden iets te knijpen in drukke uren en meer te doen in rustige uren. Zo kunnen we binnen dezelfde infrastructuur meer laadpunten en meer elektrische auto’s aan, zonder overal direct zware netverzwaringen te hoeven aanleggen.
Ook als EV-rijder kun je hier zelf aan bijdragen, bijvoorbeeld door slimmer te plannen wanneer en waar je laadt. In onze blog 5 tips om laadstress in de avondspits te voorkomen laten we zien welke praktische stappen je zelf kunt zetten om de druk in de piekuren te verlagen.
Voor locaties met laadpalen
Voor gemeenten, bedrijven, zorglocaties, vakantieparken en andere locaties is de netaansluiting vaak de beperkende factor. Je kunt fysiek misschien tien of twintig laadpalen kwijt, maar de aansluiting kan niet alle palen tegelijk op vol vermogen laten draaien. Met smart charging kun je binnen die bestaande aansluiting toch meer laadpunten realiseren, omdat je het beschikbare vermogen actief verdeelt. Dat scheelt kosten, geeft meer flexibiliteit en maakt het mogelijk om stap voor stap met de vraag mee te groeien.
Voor EV-rijders
Voor jou als bestuurder betekent smart charging vooral: meer zekerheid dat je kunt laden, juist als het druk wordt. Doordat vermogen wordt gedeeld, is de kans kleiner dat één auto alles wegtrekt en anderen achter het net vissen. Op de langere termijn opent smart charging ook de deur naar nieuwe voordelen, zoals slimmer laden op momenten dat stroom goedkoper of duurzamer is. De laadervaring wordt daarmee stabieler en voorspelbaarder, óók als het aantal EV’s blijft groeien.
Veelgestelde vragen over smart charging
1. Laad ik met smart charging nog wel vol?
Ja. Het idee van smart charging is dat je binnen de tijd dat je geparkeerd staat genoeg kunt laden voor je volgende rit. Soms doe je dat wat meer in rustige uren en iets minder tijdens de drukste piek, maar het doel blijft dat je op tijd voldoende bereik hebt.
2. Merk ik dat mijn auto soms langzaam laadt?
Dat kan, zeker in drukke periodes of op locaties met veel laadpalen op één aansluiting. Je ziet dan bijvoorbeeld dat het laadvermogen tijdelijk wat lager ligt. Vaak wordt dat later in de avond of nacht weer (deels) ingehaald. In veel gevallen merk je er in de praktijk weinig van, omdat je auto lang genoeg ingeplugd staat.
3. Is smart charging hetzelfde als laden op basis van dynamische stroomprijzen?
Niet helemaal. Laden op dynamische prijzen stuurt vooral op goedkope en dure uren op de energiemarkt. Smart charging richt zich breder op het slim verdelen van vermogen: over meerdere laadpalen, over verschillende momenten én binnen de grenzen van het stroomnet. In de praktijk worden die twee steeds vaker gecombineerd.
4. Waarom is smart charging nodig als ik gewoon wil laden?
Juist omdat steeds meer mensen ‘gewoon willen laden’. Zonder sturing loopt het stroomnet sneller vast en komen we minder ver met het aantal laadpalen. Met smart charging blijft laden voor iedereen mogelijk, ook als het druk is. En dat maakt elektrisch rijden op de lange termijn betrouwbaarder voor ons allemaal.